Piepen en kraken

Een van de grootste ergernissen van een wielrenner is dat zijn fiets een geluid maakt wat niet hoort. Ben je met een mooie tocht bezig en jouw fiets begint te piepen, of die van jou medeweggebruiker. Je gaat je er aan ergeren en bent minder bezig met je rit.

Veel fietsers sleutelen graag zelf aan hun fiets. Je krijgt door zelf te sleutelen niet alleen meer kennis van het materiaal, maar je kunt ook vervelende problemen oplossen, zoals piepen en kraken.

De oorzaak van geluid is vaak dat er op een onderdeel een lichte speling zit. Aangezien een fiets uit veel onderdelen bestaat, kan het lastig zijn te achterhalen waar het vandaan komt. Om een geluid te lokaliseren, is het raadzaam om in een rustige en stille straat te fietsen. Maak hierbij bochten, zet hard aan, houd de benen stil, ga staan en zitten. Stilstaand kun je ook de onderdelen nalopen op speling. Controleer of alle bouten goed zijn aangedraaid, trek aan het stuur, til je fiets op en schud ermee.

Hieronder enkele soorten geluiden en mogelijke oorzaak ervan.

  • Piepen tijdens het fietsen: de ketting en derailleurwielen zijn droog.
  • Piepen tijdens het remmen: de groeven in de remblokken zitten vol met vuil, de remblokken zijn versleten of niet goed afgesteld. Ook de velgrand kan vuil zijn of versleten.
  • Klepperen: er zit speling op de remhendel, of er rammelt iets in het zadeltasje. Shimano heeft oplossingen voor de remhendel. Het zadeltasje is je eigen probleem.
  • Krassen/ratelen: de ketting loopt tegen de voorderailleur of de derailleur is niet goed afgesteld.
  • Kloppen: het stuurlager/balhoofd zit los.
  • Knakken: trapaslager, cranks, voorderailleur op het frame, pedaalas of uitvaleinde moeten gesmeerd en/of aangedraaid worden.
  • Knarsen: de pedaalas moet ingevet worden of het pedaal is versleten.

Enkele oplossingen

Knakkende geluiden bij de voorderailleur en tussen de voorderailleur en het frame kunnen ontstaan door de bevestiging. Demonteer de onderdelen en vet deze in met montagevet. Daarna terug monteren en de afstelling controleren. Let op, als de voorderailleur met een ring aan het (carbon) frame zit, moet deze ring met het juiste moment worden vastgezet en evt. carbon montagevet worden gebruikt.

Een snel-spanner in het achterwiel kan ook geluiden (krakend) veroorzaken. Demonteer de spanner, maak deze schoon en breng wat montagevet aan op de snel-spanner of druppel wat olie/vet in de naaf. Beweeg de spanhendel heen en weer om de olie over de relevante plaatsen te verdelen. Overtollig vet dient verwijderd te worden. Een goed ingesmeerde snel-spanner bouwt bij dezelfde handkracht meer spanning op tussen de naaf en het frame.

Schoonmaken van de cassettebody en de cassette zorgt ervoor dat de ketting en cassette langer meegaan en dat er geen gekras ontstaat. Daarnaast is het insmeren van de ketting belangrijk om te voorkomen dat deze gaat piepen. Maak daarvoor eerst de ketting goed schoon en droog. Daarna de ketting weer invetten en weer met een doek droog maken.

Een zadel kan soms ook gekraak en gepiep veroorzaken. Haal de zadelpen (na deze gemarkeerd te hebben voor de hoogte) en de klem uit het frame en maak deze schoon. Vet vervolgens deze onderdelen in (let op, gebruikt montagevet voor carbon als je een carbon frame hebt) en monteer deze weer. Demonteer het zadel, maak de zadelbrug goed schoen en vet de schroeven, na schoonmaken, ook weer in. Spuit wat olie op de plaatsen waar het zadel vastzit en je zult het geluid niet meer horen. Plaats het zadel wel weer in de juiste stand terug!

Een fiets is een gebruiksvoorwerp die uit diverse onderdelen is opgebouwd. Deze onderdelen hebben veel te verduren en zijn aan slijtage en onderhoud onderhevig. Om geluiden te voorkomen is het raadzaam om de fiets regelmatig te reinigen en onderdelen te controleren op slijtage. Het motto ‘voorkomen is beter dan genezen’ geldt, kortom, ook voor fietsen.